De kranten staan bol van koppen die beginnen met “Onderzoek toont aan dat”, “Verband tussen A en B bewezen”, “A kan B veroorzaken.” En helaas zullen de meeste mensen alleen de kop lezen. Begrijpelijk, want als er dagelijks tientallen artikelen voorbij komen is het niet meer mogelijk om overal in te duiken. Maar dat doe ik dan toch maar even.
“Extra vitamine K kan ernstig ziekbed door coronavirus voorkomen” staat er.
en drie zinnen verder
“Volgens de onderzoekers zou een hoog vitamine K gehalte dus kunnen voorkomen dat je ernstig ziek wordt door het coronavirus”
Nee dus.
Beide zinnen zijn feitelijk onjuist. Of ze hebben het artikel (link) niet gelezen, of ze trekken bewust verkeerde conclusies om aandacht te trekken voor hun website. Het eerste is erg slordig, het tweede is bewust mensen misleiden.
De kern van dit soort misleiding is meestal het onbegrip van het verschil tussen de termen “correlatie” en “causaal verband.” Een correlatie betekent dat twee dingen vaak samen gezien worden. In dit geval covid met een laag vitamine K. Een causaal verband is als het lage vitamine K door de covid veroorzaakt is – of andersom. Dat is een groot verschil.
Als je ziet dat mensen die heel goed kunnen voetballen op televisie vaak een oranje t-shirt dragen, dan is dat een correlatie. Denk namelijk niet dat als je een oranje t-shirt aantrekt je ineens goed kunt voetballen.
Het onderzoek zelf is heel netjes geschreven. De conclusie is ook heel duidelijk, namelijk dat er over het algemeen (“statistisch significant meer” in wetenschappelijk taalgebruik) een laag vitamine K gezien wordt bij covid patienten. Dat is dus een correlatie. De conclusie dat extra vitamine K dan een ernstig ziekbed kan voorkomen is volkomen onjuist. Sterker nog, het omgekeerde kan gelden. En de onderzoekers schrijven dit ook letterlijk in het artikel.
Stel… je zit in de auto. Je ziet dat de benzine bijna op is en je hoort een raar geluid. Je zet de auto langs de kant van de weg, stapt uit en tot je grote schrik vliegt de auto in brand. Denk je dan “O, mijn benzine was bijna op en nu staat mijn auto in brand, dus ik moet er snel meer benzine in doen”? Nee, natuurlijkt niet. Maar dat is wel wat hier gebeurt. Het lage benzinepeil was niet de reden dat de auto in de brand stond, maar het gebeurde wel gelijk. Er was een correlatie, maar geen causaal verband.
Een meer medisch voorbeeld. Onze schilklier maakt het schildklierhormoon aan dat, heel kort door de bocht, bepaalt hoeveel energie je hebt. Als de hoeveelheid schildklierhormoon beneden een gewenst niveau daalt, dan maakt de hypofyse het stofje TSH aan dat er voor zorgt dat de schildklier meer schildklierhormoon gaat maken. Andersom geldt ook dat als er te veel schildklierhormoon in het bloed zit, wat je bijvoorbeeld ziet bij de ziekte van Graves, de hypofyse minder TSH aanmaakt om de schildklier wat af te remmen in het aanmaken van schildklierhormoon . Als iemand heel gejaagd is en bij de dokter komt dan zal deze het TSH meten in het bloed. Deze kan dan laag zijn omdat de hypofyse al door had dat er te veel schildklierhormoon aanwezig was. Gaat de dokter dan TSH toedienen omdat het laag is? Nee. Zelfde principe als bij die brandende auto. Het lage TSH is er juist voor om de schildklier te remmen, als je dan TSH gaat toevoegen wordt de kwaal alleen maar erger.
Terug naar het covid en vitamine K verhaal. Als het lage vitamine K een reactie van het lichaam is op het covid virus dat (bij wijze van spreken) vitamine K nodig heeft om zichzelf te vermenigvuldigen kan het toedienen van extra vitamine K dus funest zijn. Het kan net zo goed zijn dat minder vitamine K het ziektebeeld beter kan maken. Dus ga nou niet gelijk naar www.vetduresupplementendienietwerken.nl, want het kan meer kwaad dan goed doen.
Wat de onderzoekers hebben aangetoond is dat er een correlatie is tussen het hebben van covid en een laag vitamine K in het bloed. Ze zeggen zelfs heel netjes in de discussie dat het causale verband niet is aangetoond en dat je niet moet denken dat vitamine K innemen dus goed is tegen covid. Erg sneu dat hun mooie werk door zo’n krantje uit z’n verband getrokken wordt.
De moraal is wel een beetje: “Trek geen conclusies uit de misleidende media als het gaat om medische onderwerpen.” Lees zelf even een paar links verder als het je interesseert. En als je dan nog steeds denkt dat je iets moet innemen of juist niet, overleg dat dan even met je huisarts. Die heeft namelijk heel lang op geneeskunde gezeten.